“Nhà em muốn thông phòng khách với bếp cho rộng, nhưng nghe nói tường đó là tường chịu lực, không biết có phá được không?”. Đây là câu hỏi rất phổ biến với các gia đình cải tạo căn hộ chung cư, đặc biệt là những căn có bố cục cũ, chia phòng nhỏ, không còn phù hợp với nhu cầu sử dụng hiện tại.
Trên thực tế có những tường phá được, có những tường tuyệt đối không nên động vào nếu chưa có đánh giá kỹ thuật. Bài viết này giúp bạn phân biệt hai loại tường, hiểu rõ rủi ro nếu phá nhầm, và biết quy trình cần làm trước khi quyết định.
Vì sao không phải tường nào trong căn hộ cũng phá được?
Khác với nhà phố, nơi chủ nhà là người duy nhất chịu ảnh hưởng nếu quyết định sai, kết cấu của căn hộ chung cư liên quan trực tiếp đến an toàn của cả tòa nhà. Theo Điều 142 Luật Nhà ở 2023, tường chịu lực, tường bao ngôi nhà, tường phân chia các căn hộ được xếp vào phần sở hữu chung, không phải phần sở hữu riêng mà chủ căn hộ có toàn quyền quyết định.
Nói cách khác, dù bức tường đó nằm hoàn toàn trong ranh giới căn hộ của bạn, nếu nó là tường chịu lực, bạn không có quyền tự ý đục phá mà không có sự đánh giá kỹ thuật và chấp thuận từ Ban quản lý, Ban quản trị tòa nhà.
Cách nhận biết tường chịu lực trong căn hộ chung cư
Có một vài dấu hiệu tham khảo, nhưng cần lưu ý không có dấu hiệu nào là tuyệt đối chính xác nếu không đối chiếu với hồ sơ thiết kế gốc:
- Vị trí tường: tường chịu lực trong chung cư thường là tường bao quanh căn hộ (giáp hành lang, giáp căn hộ bên cạnh, giáp mặt ngoài tòa nhà) và một số tường phân chia giữa các căn hộ. Tường ngăn phòng bên trong nội bộ căn hộ (giữa phòng khách và phòng ngủ, giữa bếp và phòng ăn) phần lớn là tường ngăn nhẹ, không chịu lực.
- Chiều dày tường: đây chỉ là chỉ báo tham khảo ban đầu, không phải căn cứ quyết định. Với nhà chung cư xây theo kết cấu khung bê tông cốt thép hoặc tường chịu lực bê tông (phổ biến ở các dự án hiện đại), độ dày tường không phản ánh chính xác khả năng chịu lực bằng vị trí và loại vật liệu thực tế.
- Đối chiếu hồ sơ thiết kế: cách chính xác nhất là xin bản vẽ kết cấu của căn hộ (thường có trong hồ sơ mua bán hoặc có thể xin từ Ban quản lý tòa nhà) để xác định chính xác vị trí tường chịu lực trước khi lên phương án phá dỡ.
- Nhờ đơn vị có chuyên môn kiểm tra tại hiện trường: với những trường hợp không có bản vẽ hoặc không chắc chắn, nên nhờ kỹ sư hoặc đơn vị thi công có kinh nghiệm khảo sát trực tiếp trước khi quyết định.
Rủi ro nếu phá nhầm tường chịu lực
Hậu quả không chỉ dừng ở việc bị đình chỉ thi công. Tường chịu lực và tường bao trong nhà chung cư là kết cấu chung ảnh hưởng đến an toàn tổng thể tòa nhà, phá dỡ sai có thể gây ra:
- Nứt, võng sàn hoặc trần ở căn hộ bên trên, do tải trọng bị phân bố lại sai so với thiết kế ban đầu.
- Ảnh hưởng đến kết cấu chung của cả cụm căn hộ liền kề, không chỉ riêng căn hộ đang thi công.
- Bị Ban quản lý lập biên bản, đình chỉ thi công, buộc khôi phục nguyên trạng, tốn kém hơn nhiều so với chi phí đánh giá kết cấu ban đầu.
- Trong trường hợp gây thiệt hại cho căn hộ khác hoặc kết cấu chung, chủ căn hộ có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường.
Vậy nên làm gì trước khi quyết định phá tường?
Quy trình an toàn, hợp lý gồm các bước sau:
- Xác định rõ vị trí và loại tường muốn phá (tường ngăn nhẹ hay nghi ngờ là tường chịu lực).
- Đối chiếu với bản vẽ kết cấu gốc nếu có, hoặc nhờ đơn vị có chuyên môn khảo sát trực tiếp.
- Nếu xác định là tường chịu lực hoặc còn nghi ngờ, không tự ý thi công, cần đăng ký và xin ý kiến Ban quản lý, Ban quản trị tòa nhà trước.
- Với tường ngăn nhẹ, không chịu lực, vẫn nên thông báo với Ban quản lý theo nội quy tòa nhà trước khi thi công, dù không cần đánh giá kết cấu.
Nếu không thể phá tường chịu lực, làm sao để không gian vẫn thông thoáng?
Nhiều gia đình lo lắng rằng nếu không phá được tường thì không thể cải tạo theo ý muốn. Thực tế có một số giải pháp thay thế:
- Mở cửa lớn hoặc cửa lùa trên tường chịu lực (sau khi có đánh giá kỹ thuật, vì việc này vẫn ảnh hưởng đến kết cấu và cần được chấp thuận), giúp kết nối thị giác giữa hai không gian mà không cần phá bỏ hoàn toàn.
- Ưu tiên bố trí lại công năng trong phạm vi các tường ngăn nhẹ, những khu vực này thường chiếm phần lớn diện tích bố cục bên trong căn hộ.
- Sử dụng nội thất, ánh sáng và màu sắc để tạo cảm giác không gian mở, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào việc phá tường.
Kết luận
Câu hỏi “có nên phá tường không” không có một câu trả lời chung cho mọi căn hộ. Điều quan trọng nhất là xác định chính xác loại tường trước khi quyết định, thay vì dựa vào cảm quan hoặc kinh nghiệm truyền miệng từ căn hộ khác trong cùng tòa nhà (vì kết cấu có thể khác nhau giữa các dự án, thậm chí giữa các tầng). Khi có nghi ngờ, luôn ưu tiên đánh giá kỹ thuật trước khi thi công.
Nếu bạn đang cân nhắc phá tường để mở rộng không gian và chưa chắc chắn về kết cấu căn hộ của mình, có thể liên hệ để được khảo sát trực tiếp và tư vấn phương án phù hợp, an toàn với hiện trạng thực tế.
